Między UE a Wielką Brytanią jest granica celna. Ciężarówka z UE potrzebuje zgłoszenia wywozowego w kraju nadania, zgłoszenia przywozowego w Wielkiej Brytanii, deklaracji bezpieczeństwa ENS (obowiązkowej od 31 stycznia 2025 r.) i numeru GMR na prom lub do Eurotunelu. Nadawca i odbiorca muszą mieć numery EORI, a kierowca z paszportem UE — elektroniczne zezwolenie na podróż ETA.
Co się zmieniło po Brexicie
Od 1 stycznia 2021 r. Wielka Brytania jest poza unią celną i jednolitym rynkiem UE. Każda przesyłka z UE do Wielkiej Brytanii przekracza teraz granicę celną: trzeba ją odprawić w eksporcie w UE i w imporcie w Wielkiej Brytanii. Przepisy zaostrzano stopniowo. Ostatnie ważne zmiany dla transportu drogowego:
- od 31 stycznia 2025 r. dla każdej przesyłki z UE obowiązkowa jest deklaracja bezpieczeństwa (ENS). Zgodnie z prawem za jej złożenie odpowiada przewoźnik;
- od 2 kwietnia 2025 r. kierowcy z paszportem UE potrzebują do wjazdu elektronicznego zezwolenia na podróż (ETA).
Dokumenty: kto i kiedy je przygotowuje
| Dokument | Do czego służy | Kto przygotowuje | Kiedy |
|---|---|---|---|
| EORI w UE | numer eksportera dla unijnego urzędu celnego | nadawca | z wyprzedzeniem, jednorazowo |
| EORI w Wielkiej Brytanii (GB) | numer importera dla brytyjskiego urzędu celnego | odbiorca | z wyprzedzeniem, bezpłatnie na gov.uk |
| Zgłoszenie wywozowe (MRN) | wyprowadzenie towaru z UE | nadawca lub przedstawiciel celny | przed wyjazdem auta |
| Zgłoszenie przywozowe | import, cło i VAT w Wielkiej Brytanii | odbiorca lub jego agent celny | z wyprzedzeniem — przed wjazdem na prom lub pociąg |
| Deklaracja bezpieczeństwa (ENS) | kontrola bezpieczeństwa na granicy | przewoźnik (może ją złożyć przedstawiciel) | przed przyjazdem na granicę |
| GMR w systemie GVMS | jeden numer kursu na prom lub do Eurotunelu | przewoźnik | przed przyjazdem do portu |
| Faktura, lista pakowania, CMR | potwierdzenie towaru, jego wartości i przewozu | nadawca i przewoźnik | przy załadunku |
| Paszport i ETA kierowcy | wjazd kierowcy | kierowca | z wyprzedzeniem |
Krok po kroku: jak przebiega kurs
- Zapytanie. Podajesz, co i komu wieziesz, kody towarów (HS), wartość, pochodzenie i warunki dostawy (Incoterms): od nich zależy, kto płaci cło i VAT.
- Eksport z UE. Nadawca lub przedstawiciel celny składa zgłoszenie wywozowe i otrzymuje MRN.
- Import do Wielkiej Brytanii. Odbiorca lub jego agent z wyprzedzeniem składa zgłoszenie przywozowe.
- Bezpieczeństwo i GMR. Składana jest deklaracja ENS, a potem w systemie GVMS tworzony jest numer GMR, który łączy auto ze zgłoszeniami.
- Przeprawa. Najczęściej Calais–Dover promem (ok. 1,5 godziny) albo pociągiem przez Eurotunel (ok. 35 minut). Bez ważnego GMR auto nie zostanie wpuszczone na pokład.
- Zwolnienie i dostawa. Jeśli nie zlecono kontroli, auto jedzie do odbiorcy. Wynik zwolnienia trafia do GVMS.
Cło i VAT
Zgodnie z Umową o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią (TCA) towary pochodzące z UE wjeżdżają bez cła. Potrzebne jest do tego oświadczenie o pochodzeniu, zwykle na fakturze. Jeśli towar nie potwierdza pochodzenia z UE, cło może zostać naliczone.
Importowy VAT w Wielkiej Brytanii według stawki podstawowej wynosi 20%. Firmy zarejestrowane tam jako podatnicy VAT mogą nie płacić go na granicy, tylko rozliczyć w deklaracji — to tzw. odroczone rozliczenie VAT (postponed VAT accounting).
Żywność, rośliny i produkty zwierzęce
Dla produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego obowiązują dodatkowe wymogi weterynaryjne i fitosanitarne: świadectwa, wcześniejsze powiadomienia, kontrole. Możliwość przewozu takich ładunków omawiamy osobno przy każdym zapytaniu.
Ile to trwa
Sama przeprawa trwa od 35 minut do kilku godzin. Ale do zwykłego czasu dostawy warto doliczyć mniej więcej dobę zapasu: kolejki w portach, okna na wjazd, ewentualne kontrole. Jeśli zgłoszenia złożono z wyprzedzeniem, większość tego czasu to po prostu kolejka.
Częste błędy
- Odbiorca nie ma brytyjskiego EORI albo nie wyznaczył agenta do importu.
- Opis, masa lub liczba miejsc na fakturze nie zgadzają się ze zgłoszeniem i CMR.
- Brak kodów towarów i pochodzenia — cło naliczane jest tam, gdzie mogło go nie być.
- Nie wiadomo, kto płaci cło i VAT: warunki dostawy nie zostały uzgodnione z wyprzedzeniem.
- Kierowca z paszportem UE nie ma ETA.
Droga powrotna: z Wielkiej Brytanii do UE
W drugą stronę wszystko jest lustrzane: brytyjskie zgłoszenie wywozowe, import w kraju UE i przywozowa deklaracja skrócona do UE w systemie ICS2. Ładunek powrotny z Wielkiej Brytanii wygodnie jest planować od razu razem z kursem w tamtą stronę.
A Norwegia?
Norwegia także jest poza unią celną UE, więc potrzebne są zgłoszenia wywozowe i przywozowe. Od 15 września 2026 r. norweski urząd celny wymaga cyfrowego wcześniejszego powiadomienia o każdej przesyłce i pojeździe w systemie Digitoll. Więcej na stronie transport do Norwegii.
Jak pracujemy
Do Wielkiej Brytanii jeździmy na zamówienie i razem z przedstawicielem celnym zajmujemy się odprawą: zgłoszeniami wywozowymi i przywozowymi, ENS i GMR. Od ciebie potrzebujemy faktury, listy pakowania, kodów towarów i danych odbiorcy. Jeśli czegoś jeszcze nie masz, podpowiemy, czego potrzeba i skąd to wziąć. Więcej na stronie transport do Wielkiej Brytanii.
Pytania i odpowiedzi
Czy odbiorca potrzebuje brytyjskiego EORI?
Tak. Importer w Wielkiej Brytanii potrzebuje numeru EORI z prefiksem GB — wydaje się go bezpłatnie na gov.uk.
Kto składa deklarację bezpieczeństwa ENS?
Zgodnie z prawem odpowiada za nią przewoźnik. Może ją złożyć także przedstawiciel, np. agent celny.
Czy kierowca potrzebuje wizy?
Kierowca z paszportem UE nie potrzebuje wizy, tylko elektronicznego zezwolenia ETA. Dla obywateli innych krajów wymogi zależą od obywatelstwa.
Czy płaci się cło?
Za towary pochodzenia unijnego z oświadczeniem o pochodzeniu — nie. Importowy VAT według stawki podstawowej wynosi 20%.
Źródła
- GOV.UK: wymogi dotyczące deklaracji bezpieczeństwa dla towarów z UE
- GOV.UK: Goods Vehicle Movement Service (GVMS)
- GOV.UK: uzyskanie numeru EORI
- Home Office: informacja o elektronicznym zezwoleniu na podróż (ETA)
- Norweski urząd celny: obowiązki w ramach Digitoll
Pisze dla nadawców o planowaniu tras, załadunku ciężarówek i dokumentach.